เลือกให้ถูกก่อนลงมือทำ Content
วิธีคิด Content เลือกให้ถูก...ก่อนลงมือทำ Content
หลังจากเข้าใจแล้วว่า ยอดวิวไม่ได้เกิดจากโชค แต่เกิดจากการสร้างคุณค่าให้ผู้ชม ขั้นตอนต่อไปที่สำคัญไม่แพ้กัน คือการตัดสินใจว่าจะสร้างคอนเทนต์ในรูปแบบใด เพราะแม้จะเป็นหัวข้อเดียวกัน แต่หากเลือกวิธีนำเสนอผิด คอนเทนต์ก็อาจไม่ได้รับความสนใจเท่าที่ควร ในทางกลับกัน หากเลือกแนวทางได้เหมาะสมตั้งแต่ต้น โอกาสที่ผู้ชมจะดูจนจบ กดแชร์ หรือบันทึกไว้ก็จะเพิ่มขึ้นอย่างมาก
ผู้สร้างคอนเทนต์มือใหม่มักมีความคิดว่า เมื่อมีไอเดียแล้วก็เริ่มลงมือถ่ายคลิปหรือเขียนบทความทันที แต่ผู้สร้างคอนเทนต์มืออาชีพจะหยุดคิดก่อนเสมอว่า "เรื่องนี้ควรสร้างเอง ควรสรุปข้อมูล หรือควรร่วมมือกับผู้อื่น" เพราะคำตอบของคำถามนี้จะกำหนดทิศทางของคอนเทนต์ทั้งชิ้น
แนวคิด 3C ได้แก่ Create, Curate และ Collaborate จึงไม่ได้เป็นเพียงเทคนิคการสร้างคอนเทนต์ แต่เป็นเครื่องมือช่วยตัดสินใจว่าจะเลือกแนวทางใดให้เหมาะกับข้อมูล ทรัพยากร และเป้าหมายของคอนเทนต์
เริ่มต้นจากการถามตัวเองว่า "เรามีของที่คนอื่นไม่มีหรือไม่"
หากหัวข้อที่กำลังจะนำเสนอเป็นสิ่งที่เราเคยทำ เคยทดลอง หรือมีประสบการณ์ตรง นั่นคือจุดแข็งที่ควรนำมาใช้ เพราะประสบการณ์จริงเป็นสิ่งที่ลอกเลียนได้ยาก และสร้างความน่าเชื่อถือได้มากกว่าการรวบรวมข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต
ตัวอย่างเช่น คนที่ปลูกผักสวนครัวมาหลายปี ย่อมสามารถเล่าปัญหาที่พบ วิธีแก้ไข และเทคนิคเล็ก ๆ ที่ไม่มีอยู่ในหนังสือได้ดีกว่าคนที่เพียงอ่านบทความแล้วนำมาเล่าต่อ ผู้ชมเองก็รับรู้ได้ว่าคำแนะนำเหล่านั้นมาจากประสบการณ์จริง ไม่ใช่เพียงการท่องจำข้อมูล
ในกรณีเช่นนี้ การสร้างคอนเทนต์ใหม่ด้วยประสบการณ์ของตนเอง หรือ Create คือทางเลือกที่ดีที่สุด
ถ้าคนอื่นทำไว้ดีอยู่แล้ว เราจะเพิ่มคุณค่าอะไรได้บ้าง
หลายครั้งเราอยากทำคอนเทนต์ในหัวข้อที่มีคนทำไว้จำนวนมาก เช่น รีวิวโทรศัพท์ วิธีเลือกประกันรถ หรือการวางแผนท่องเที่ยว หากเลือกทำแบบเดียวกับคนอื่นทุกอย่าง โอกาสที่จะโดดเด่นย่อมลดลง
แทนที่จะเริ่มใหม่ทั้งหมด ลองถามตัวเองว่า
"เราสามารถทำให้ข้อมูลเหล่านี้เข้าใจง่ายขึ้น ครบถ้วนขึ้น หรือประหยัดเวลาผู้ชมได้หรือไม่"
ตัวอย่างเช่น มีรีวิวเครื่องดูดฝุ่นหลายร้อยคลิปใน YouTube แต่ผู้ชมอาจไม่มีเวลาดูทั้งหมด หากเรารวบรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง เปรียบเทียบข้อดีข้อเสีย และสรุปเป็นบทความหรือคลิปสั้นเพียง 10 นาที ผู้ชมจะได้รับประโยชน์มากกว่า เพราะไม่ต้องเสียเวลาค้นหาข้อมูลเอง
นี่คือแนวคิดของ Curate ซึ่งไม่ได้แข่งขันด้วยการสร้างข้อมูลใหม่ แต่แข่งขันด้วยการเรียบเรียงข้อมูลให้ดีที่สุด
เรื่องนี้ควรฟังหลายมุมมองหรือไม่
บางหัวข้อไม่สามารถอธิบายได้ครบจากคนเพียงคนเดียว เพราะมีหลายมิติที่เกี่ยวข้อง
ลองนึกถึงหัวข้อ "การเปิดร้านกาแฟ"
หากผู้เล่าเป็นเจ้าของร้านเพียงคนเดียว ผู้ชมจะได้มุมมองของผู้ประกอบการ แต่ถ้าเพิ่มบาริสต้า ลูกค้า นักออกแบบร้าน และผู้คั่วกาแฟเข้ามาร่วมพูดคุย คอนเทนต์จะมีความสมบูรณ์มากขึ้น ทั้งยังทำให้ผู้ชมเห็นภาพจากหลายด้าน ไม่ใช่เพียงความคิดเห็นของคนคนเดียว
อีกตัวอย่างหนึ่งคือการรีวิวสถานที่ท่องเที่ยว หากมีเพียงภาพวิวสวย ๆ ผู้ชมอาจรู้สึกเหมือนดูรีวิวทั่วไป แต่หากมีการพูดคุยกับชาวบ้าน เจ้าของร้านอาหาร หรือมัคคุเทศก์ในพื้นที่ คอนเทนต์จะมีเรื่องราวและเสน่ห์มากขึ้น
ในสถานการณ์เช่นนี้ การเลือกใช้ Collaborate จะสร้างคุณค่าได้มากกว่าการทำงานเพียงลำพัง
ผู้ชมต้องการอะไร มากกว่าสิ่งที่เราอยากเล่า
ข้อผิดพลาดที่พบได้บ่อยคือ ผู้สร้างคอนเทนต์มักเริ่มจากสิ่งที่ตัวเองสนใจ โดยลืมตั้งคำถามว่าผู้ชมกำลังต้องการอะไร
ลองเปรียบเทียบหัวข้อสองหัวข้อนี้
หัวข้อแรกคือ "ประวัติของกาแฟอาราบิกา"
หัวข้อที่สองคือ "เลือกเมล็ดกาแฟอย่างไรให้เหมาะกับเครื่องชงที่บ้าน"
แม้ทั้งสองเรื่องจะเกี่ยวกับกาแฟเหมือนกัน แต่หัวข้อหลังมีโอกาสได้รับความสนใจมากกว่า เพราะตอบปัญหาที่ผู้ชมกำลังเผชิญอยู่จริง
ผู้สร้างคอนเทนต์จึงควรเริ่มต้นจากการค้นหาคำถามของผู้ชม ไม่ว่าจะจากการอ่านความคิดเห็นในโซเชียลมีเดีย การพูดคุยกับลูกค้า หรือการดูคำค้นหายอดนิยม เพราะทุกคำถามคือโอกาสในการสร้างคอนเทนต์ที่มีคุณค่า
ก่อนกดเผยแพร่ ลองถามตัวเองอีกครั้ง
ก่อนโพสต์คอนเทนต์ทุกครั้ง ลองหยุดคิดเพียงหนึ่งนาที แล้วถามตัวเองด้วยคำถามง่าย ๆ ดังนี้
- เรื่องนี้ควรสร้างข้อมูลใหม่ หรือควรสรุปข้อมูลที่มีอยู่แล้ว
- เรามีประสบการณ์จริงมากพอหรือไม่
- หากไม่มี ควรเชิญผู้รู้มาร่วมสร้างคอนเทนต์หรือไม่
- ผู้ชมจะได้รับประโยชน์อะไรหลังดูจบ
- ถ้าคอนเทนต์นี้หายไปจากอินเทอร์เน็ต จะมีใครรู้สึกว่า "เสียดาย" หรือไม่
หากตอบคำถามเหล่านี้ได้ชัดเจน คอนเทนต์ที่กำลังจะสร้างก็มีโอกาสประสบความสำเร็จมากขึ้น เพราะเริ่มต้นจากการคิดอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงการลงมือทำตามความรู้สึก
สรุป
ความสำเร็จของคอนเทนต์ไม่ได้เริ่มต้นจากกล้องราคาแพง โปรแกรมตัดต่อ หรือเทคนิคการถ่ายทำ แต่เริ่มจาก การตัดสินใจเลือกแนวทางที่เหมาะสมกับเรื่องที่จะเล่า ผู้สร้างคอนเทนต์มืออาชีพจึงไม่รีบลงมือทำทันทีเมื่อมีไอเดีย แต่จะพิจารณาก่อนว่าเรื่องนี้ควรสร้างข้อมูลใหม่ (Create) ควรคัดเลือกและเรียบเรียงข้อมูล (Curate) หรือควรร่วมมือกับผู้อื่น (Collaborate) การเลือกได้ถูกตั้งแต่ต้น จะช่วยประหยัดเวลา ลดการทำงานซ้ำซ้อน และเพิ่มโอกาสให้คอนเทนต์โดดเด่นกว่าคู่แข่ง