WNBR เครือข่ายพื้นที่สงวนชีวมณฑลโลก ปี 2023

เครือข่ายพื้นที่สงวนชีวมณฑลโลก (World Network of Biosphere Reserves; WNBR)

เขตสงวนชีวมณฑลของยูเนสโกใหม่ในปี 2023 11 พื้นที่ต้นแบบแห่งใหม่ของโลก เพื่อสร้างสมดุลระหว่างมนุษย์และธรรมชาติ

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2566 (ค.ศ. 2023) คณะกรรมการประสานงานระหว่างประเทศของโครงการมนุษย์และชีวมณฑล (International Coordinating Council of the Man and the Biosphere Programme: MAB) ของ UNESCO ได้ประกาศรับรอง เขตสงวนชีวมณฑล (Biosphere Reserves) ใหม่จำนวน 11 แห่ง จาก 11 ประเทศ รวมถึงเขตสงวนชีวมณฑลข้ามพรมแดนแห่งใหม่ 1 แห่งระหว่างสองประเทศ

การประกาศดังกล่าวส่งผลให้ เครือข่ายเขตสงวนชีวมณฑลโลก (World Network of Biosphere Reserves: WNBR) เพิ่มขึ้นเป็น 748 แห่ง ใน 134 ประเทศ รวมทั้ง เขตสงวนชีวมณฑลข้ามพรมแดนจำนวน 23 แห่งทั่วโลก (unesco-hist.org) นายหญิงออเดรย์ อาซูเลย์ (Audrey Azoulay) ผู้อำนวยการใหญ่ UNESCO ในขณะนั้น กล่าวว่า

"เขตสงวนชีวมณฑลของ UNESCO เป็นหลักฐานที่จับต้องได้ว่ามนุษย์สามารถอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างสมดุล"

เขตสงวนชีวมณฑลใหม่ทั้ง 11 แห่งในปี 2023

1. Tribugá–Cupica–Baudó / Colombia

ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกของโคลอมเบีย พื้นที่แห่งนี้ประกอบด้วย

• ป่าฝนเขตร้อน

• ป่าชายเลน

• ระบบนิเวศชายฝั่ง

• แหล่งวางไข่ของวาฬหลังค่อม

นับเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงที่สุดของอเมริกาใต้ (unesco-hist.org)

2. Chocó Andino de Pichincha / Ecuador

พื้นที่ภูเขาเมฆ (Cloud Forest) บริเวณเทือกเขาแอนดีส เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์และพืชเฉพาะถิ่นจำนวนมาก รวมถึงนกหายากหลายชนิดของเอกวาดอร์ (unesco-hist.org)

3. Mura-Drava-Danube Transboundary Extension / Austria – Croatia – Hungary – Serbia – Slovenia

การขยายเขตสงวนชีวมณฑลข้ามพรมแดนที่ได้รับฉายาว่า "Amazon of Europe" ครอบคลุมลุ่มแม่น้ำมูรา ดราวา และดานูบ เป็นหนึ่งในระบบนิเวศแม่น้ำที่สำคัญที่สุดของยุโรปกลาง (unesco-hist.org)

4. Mount Mulanje Expansion / Malawi

การขยายพื้นที่อนุรักษ์รอบเทือกเขามูลันเจ ซึ่งเป็นภูเขาหินแกรนิตขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของแอฟริกา และเป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของประเทศมาลาวี (unesco-hist.org)

5. Bashkar Chitral / Pakistan

ตั้งอยู่ในเทือกเขาฮินดูกูช มีความโดดเด่นด้าน ธารน้ำแข็ง ภูเขาสูง ระบบนิเวศอัลไพน์ รวมถึงเป็นแหล่งอาศัยของเสือดาวหิมะและแพะภูเขามาร์คอร์

6. Gallies / Pakistan

เขตภูเขาในเทือกเขาหิมาลัยตะวันตก ประกอบด้วยป่าสนและป่าเบญจพรรณเขตอบอุ่นที่มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าของปากีสถาน 

7. Samtskhe-Javakheti / Georgia

หนึ่งในเขตสงวนชีวมณฑลแห่งแรกของจอร์เจีย พื้นที่นี้เป็นที่ตั้งของ ทะเลสาบภูเขา พื้นที่ชุ่มน้ำ ทุ่งหญ้าสูง และเป็นเส้นทางอพยพของนกน้ำหลายชนิด

8. Ennedi Massif / Chad

เขตสงวนชีวมณฑลแห่งแรกของประเทศชาด โดดเด่นด้วย ภูมิประเทศทะเลทรายซาฮารา ซุ้มหินธรรมชาติ ภาพเขียนสีโบราณบนผนังหิน เป็นพื้นที่ที่มีทั้งคุณค่าทางธรรมชาติและวัฒนธรรมอย่างโดดเด่น 

9. Kafue Flats / Zambia

เขตสงวนชีวมณฑลแห่งแรกของประเทศแซมเบีย เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญระดับนานาชาติ รองรับสัตว์ป่าหลากหลายชนิด รวมถึงแอนทีโลปเฉพาะถิ่น Kafue Lechwe

10. Babia / Spain

ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของสเปน มีภูมิประเทศภูเขาสูง ทุ่งหญ้าอัลไพน์ และวัฒนธรรมเลี้ยงสัตว์แบบดั้งเดิมที่ยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน 

11. Valle de Laciana Extension / Spain

เป็นการขยายพื้นที่เขตสงวนชีวมณฑลเดิม เพื่อเพิ่มการคุ้มครองระบบนิเวศภูเขาและเส้นทางอพยพของสัตว์ป่าในเทือกเขาคันตาเบรียนของสเปน

ความสำคัญของการประกาศในปี 2023

การประกาศครั้งนี้มีจุดเด่นสำคัญหลายประการ ประเทศใหม่เข้าสู่เครือข่าย UNESCO 3 ประเทศได้รับเขตสงวนชีวมณฑลแห่งแรกของตน ได้แก่ Chad, Georgia และ Zambia ซึ่งช่วยขยายเครือข่าย UNESCO ไปยังภูมิภาคที่ก่อนหน้านี้ยังมีตัวแทนน้อยมาก 

การคุ้มครองภูมิประเทศหลากหลายรูปแบบ

พื้นที่ใหม่ครอบคลุม ป่าฝนเขตร้อน ทะเลทราย ภูเขาหิมาลัย พื้นที่ชุ่มน้ำ และลุ่มแม่น้ำขนาดใหญ่ สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของ UNESCO ในการอนุรักษ์ระบบนิเวศที่หลากหลายทั่วโลก สนับสนุนเป้าหมายความหลากหลายทางชีวภาพโลก

การประกาศครั้งนี้ยังสอดคล้องกับกรอบความร่วมมือด้านความหลากหลายทางชีวภาพโลก Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework ที่มุ่งอนุรักษ์พื้นที่ธรรมชาติอย่างน้อย 30% ของโลกภายในปี 2030

บทบาทของ Biosphere Reserve ในโลกยุคใหม่

ปัจจุบัน UNESCO มองว่า Biosphere Reserves เป็นเครื่องมือสำคัญในการรับมือกับความท้าทายระดับโลก เช่น

• การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

• การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ

• ความมั่นคงทางอาหาร

• ความมั่นคงด้านน้ำ

• การพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว

พื้นที่เหล่านี้ช่วยให้ชุมชนท้องถิ่น นักวิทยาศาสตร์ และหน่วยงานรัฐ สามารถร่วมกันทดลองแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่นได้ทั่วโลก 

การรับรองเขตสงวนชีวมณฑลใหม่ 11 แห่งในปี 2023 เป็นอีกก้าวสำคัญของ UNESCO ในการขยายเครือข่ายพื้นที่ต้นแบบเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน จากป่าฝนเขตร้อนในโคลอมเบีย ภูเขาสูงในปากีสถาน ทะเลทรายในชาด ไปจนถึงพื้นที่ชุ่มน้ำในแอฟริกาและยุโรป ทุกแห่งล้วนสะท้อนแนวคิดเดียวกันว่า

“การอนุรักษ์ธรรมชาติและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของมนุษย์ไม่ใช่เป้าหมายที่ขัดแย้งกัน”

และนี่คือหัวใจสำคัญของโครงการ Man and the Biosphere Programme ที่ UNESCO ดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 1971 เพื่อสร้างอนาคตที่มนุษย์และธรรมชาติสามารถเติบโตไปด้วยกันได้อย่างยั่งยืน

.

-------------------------

.