อุทยานธรณีโลก ยูเนสโก (UNESCO Global Geoparks) ปี 2025

อุทยานธรณีโลกยูเนสโก (UNESCO Global Geoparks) ใหม่ ประจำปี 2025
16 พื้นที่ธรณีวิทยาระดับโลกที่ได้รับการรับรองใหม่จาก UNESCO
เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2025 คณะกรรมการบริหารของ UNESCO ได้อนุมัติการรับรอง UNESCO Global Geoparks (UGGp) ใหม่จำนวน 16 แห่ง จากหลายภูมิภาคทั่วโลก ส่งผลให้เครือข่าย UNESCO Global Geoparks เพิ่มขึ้นเป็น 229 แห่ง ใน 50 ประเทศ ครอบคลุมพื้นที่รวมกว่า 855,000 ตารางกิโลเมตร หรือมีขนาดใกล้เคียงกับประเทศนามิเบียทั้งประเทศ (Hong Kong UNESCO Global Geopark)
การประกาศครั้งนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากมี 2 ประเทศเข้าร่วมเครือข่าย UNESCO Global Geoparks เป็นครั้งแรก ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (เกาหลีเหนือ) ซึ่งสะท้อนถึงการขยายตัวของแนวคิด Geopark ไปสู่ภูมิภาคใหม่ของโลก (UNESCO)
อุทยานธรณีโลกใหม่ในปี 2025
จากข้อมูลของ UNESCO พื้นที่ใหม่ทั้ง 16 แห่งกระจายอยู่ในเอเชีย ยุโรป อเมริกาใต้ และตะวันออกกลาง
1. Kanbula UNESCO Global Geopark / ประเทศจีน (China)
ตั้งอยู่ในมณฑลชิงไห่ (Qinghai) โดดเด่นด้วย ภูมิประเทศหินทรายแดง (Danxia Landforms) ร่องรอยการยกตัวของเทือกเขาที่เกิดจากการชนกันของแผ่นเปลือกโลกอินเดียและยูเรเซีย ทิวทัศน์ภูเขาและหุบเขาขนาดใหญ่
2. Yunyang UNESCO Global Geopark / ประเทศจีน (China)
ตั้งอยู่ในนครฉงชิ่ง มีชื่อเสียงจาก แหล่งซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์ รอยเท้าไดโนเสาร์จำนวนมาก ชั้นหินยุคจูราสสิกที่สำคัญระดับโลก
3. Napo Sumaco UNESCO Global Geopark / ประเทศเอกวาดอร์ (Ecuador)
พื้นที่ป่าฝนอเมซอนเชิงภูเขาไฟ โดดเด่นด้วย ภูเขาไฟ Sumaco ระบบนิเวศป่าฝนเขตร้อน วัฒนธรรมชนพื้นเมืองอเมซอน
4. Tungurahua Volcano UNESCO Global Geopark / ประเทศเอกวาดอร์ (Ecuador)
ครอบคลุมภูเขาไฟ Tungurahua อันมีชื่อเสียง เป็นพื้นที่ศึกษากระบวนการภูเขาไฟที่สำคัญของเทือกเขาแอนดีส
5. Kebumen UNESCO Global Geopark / ประเทศอินโดนีเซีย (Indonesia)
ตั้งอยู่บนเกาะชวา มีหินที่บันทึกประวัติการกำเนิดมหาสมุทรโบราณและการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกอินโด-ออสเตรเลีย
6. Meratus UNESCO Global Geopark / ประเทศอินโดนีเซีย (Indonesia)
ตั้งอยู่บนเกาะกาลิมันตัน โดดเด่นด้าน เทือกเขาโบราณ ป่าฝนเขตร้อน วัฒนธรรมชนพื้นเมือง Dayak
7. North Riyadh UNESCO Global Geopark / ประเทศซาอุดีอาระเบีย (Saudi Arabia)
Geopark แห่งแรกของประเทศ มีลักษณะเด่น คือ หน้าผาหินปูน ภูมิประเทศทะเลทราย ร่องรอยทะเลโบราณ
8. Salma UNESCO Global Geopark / ประเทศซาอุดีอาระเบีย (Saudi Arabia)
ตั้งอยู่ในภูมิภาคภูเขาของซาอุดีอาระเบีย แสดงวิวัฒนาการทางธรณีวิทยาของคาบสมุทรอาหรับตลอดหลายร้อยล้านปี
9. Mount Paektu UNESCO Global Geopark / สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี (DPR Korea)
อุทยานธรณีโลกแห่งแรกของเกาหลีเหนือ ภูเขาไฟแพ็กตู (Paektu) ภูเขาไฟสูงที่สุดบนคาบสมุทรเกาหลี เกิดการปะทุครั้งใหญ่ใน ค.ศ. 946 เป็นหนึ่งในการปะทุของภูเขาไฟที่รุนแรงที่สุดในช่วง 2,000 ปีที่ผ่านมา
10. MurGEopark UNESCO Global Geopark / Italy
11. The Fjord Coast UNESCO Global Geopark / Norway
12. Danyang UNESCO Global Geopark / South Korea
13. Gyeongbuk Donghaean UNESCO Global Geopark / South Korea
14. Costa Quebrada UNESCO Global Geopark / Spain
15. Arran UNESCO Global Geopark / United Kingdom
16. Lang Son UNESCO Global Geopark / Vietnam
ความสำคัญของการประกาศในปี 2025
พื้นที่ใหม่ในยุโรป UNESCO ยังรับรอง Geopark ใหม่ในหลายประเทศยุโรป ซึ่งมีความโดดเด่นด้าน ธรณีสัณฐานจากธารน้ำแข็ง ภูมิประเทศคาร์สต์ เทือกเขาโบราณ มรดกเหมืองแร่และอุตสาหกรรม ช่วยขยายเครือข่ายการอนุรักษ์ธรณีวิทยาและการท่องเที่ยวเชิงธรณีในยุโรปอย่างต่อเนื่อง การรับรอง Geopark ใหม่ทั้ง 16 แห่ง สะท้อนแนวโน้มสำคัญของ UNESCO
1. การขยายเครือข่ายสู่ประเทศใหม่ ปี 2025 เป็นครั้งแรกที่ Saudi Arabia และ DPR Korea มี UNESCO Global Geopark ของตนเอง
2. สนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น UNESCO ใช้ Geopark เป็นเครื่องมือส่งเสริม Geotourism ธุรกิจชุมชน การศึกษา การสร้างงานในท้องถิ่น ภายใต้แนวคิด
"Celebrating Earth Heritage, Sustaining Local Communities"
3. ส่งเสริมการเรียนรู้เรื่องโลกและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Geoparks หลายแห่งเป็นพื้นที่ศึกษาที่สำคัญเกี่ยวกับ การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในอดีต ภัยพิบัติทางธรรมชาติ การใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน
UNESCO Global Geopark กับอนาคตของโลก
UNESCO มองว่า Geopark เป็นมากกว่าพื้นที่อนุรักษ์ทางธรณีวิทยา แต่เป็นเครื่องมือในการสร้างความเข้าใจระหว่าง มนุษย์กับโลก วิทยาศาสตร์กับชุมชน การอนุรักษ์กับการพัฒนาเศรษฐกิจ ผ่านการเรียนรู้จากประวัติศาสตร์โลกที่ถูกบันทึกไว้ในชั้นหิน ภูเขาไฟ ถ้ำ และภูมิประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก
การประกาศ UNESCO Global Geoparks ใหม่ 16 แห่งในปี 2025 ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของ UNESCO ในการขยายเครือข่ายมรดกธรณีโลก จากภูเขาไฟแพ็กตูในเกาหลีเหนือ ไปจนถึงภูเขาไฟแอนดีสของเอกวาดอร์ เทือกเขาเมอราตุสในอินโดนีเซีย และทะเลทรายโบราณของซาอุดีอาระเบีย ทุกพื้นที่ล้วนเป็นหลักฐานสำคัญที่บอกเล่าเรื่องราววิวัฒนาการของโลก และแสดงให้เห็นว่า
“มรดกทางธรณีวิทยาไม่ใช่เพียงเรื่องของอดีต แต่เป็นรากฐานของการพัฒนาอย่างยั่งยืนในอนาคต”
.
------------------------
ที่มา
- UNESCO: UNESCO names 16 new Global Geoparks (2025) (Hong Kong UNESCO Global Geopark)
- UNESCO Global Geoparks Programme (UNESCO)
- UNESCO Global Geoparks Network statistics 2025 (229 แห่ง ใน 50 ประเทศ) (EU Transition Pathways)
- http://www.globalgeopark.org
- https://www.unesco.org/en/mab/wnbr/
รวบรวมรูปภาพ
------------------------
------------------------
.
