WNBR Asia Pacific thailand 2564 พื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว (Doi Chiang Dao) จังหวัดเชียงใหม่

พื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว (Doi Chiang Dao) จังหวัดเชียงใหม่

เครือข่ายพื้นที่สงวนชีวมณฑลโลก (World Network of Biosphere Reserves: WNBR)

พื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว (Doi Chiang Dao Biosphere Reserve) จังหวัดเชียงใหม่ ขึ้นทะเบียนเมื่อ พ.ศ. 2564

เมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2564 "ดอยเชียงดาว" จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับการประกาศให้เป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งใหม่ของโลกจากยูเนสโก (UNESCO) โดยนับเป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลลำดับที่ 5 ของเมืองไทย ซึ่งการได้ขึ้นทะเบียนครั้งนี้ทำให้พื้นที่เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน อีกทั้งยังเป็นความภาคภูมิใจในถิ่นฐานที่ได้รับความสำคัญในระดับสากล วันนี้เราเลยจะพาเพื่อน ๆ เข้าไปสำรวจความหลากหลายและความสมบูรณ์ของธรรมชาติของสถานที่แห่งนี้ กับเรื่องราวน่ารู้ต่าง ๆ มากมาย โดยเริ่มกันที่

พื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว (Doi Chiang Dao Biosphere Reserve) หรือดอยหลวงเชียงดาว ตั้งอยู่ที่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองแหง อำเภอเวียงแหง (บางส่วน) ตำบลเมืองงาย ตำบลเมืองคอง ตำบลเชียงดาว และตำบลแม่นะ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่

ความเป็นมา

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ประกาศจัดตั้งเมื่อ พ.ศ. 2521 แต่เดิมมีชื่อว่า "ดอยเพียงดาว" ก่อนจะเพี้ยนมาเป็น "เชียงดาว" อย่างในปัจจุบัน ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมามีการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าในพื้นที่ให้คงความอุดมสมบูรณ์ ด้วยความตระหนักถึงคุณค่าที่สำคัญกับการอนุรักษ์ โดยมีประวัติการตั้งถิ่นฐานของผู้คนมาเป็นเวลามากกว่า 600 ปี เป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมของชนเผ่าชาวไทยภูเขา 5 ชนเผ่า ได้แก่ ม้ง มูเซอ ลีซอ ปกาเกอะญอ และชาวไทยล้านนา ซึ่งแต่ละกลุ่มมีวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตความเป็นอยู่ที่แตกต่างกัน และอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติ

สภาพภูมิประเทศของดอยเชียงดาว

ดอยเชียงดาว มีสภาพโดยทั่วไปเป็นภูเขาหินปูน บนยอดดอยมักเป็นป่าดงดิบและป่าเบญจพรรณ และมี "ดอยหลวงเชียงดาว" เป็นยอดเขาสูงเป็นอันดับ 3 ของประเทศไทย ความสูง 2,225 เมตร จากระดับน้ำทะเล

ประกาศดอยเชียงดาวขึ้นทะเบียนเป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑล

สำนักเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติ ว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) กำหนดจัดการประชุมสภาประสานงานระหว่างชาติว่าด้วยโครงการด้านมนุษย์และชีวมณฑล (International Co-orinating Council on the Man and the Biosphere Programme: MAB-ICC) ครั้งที่ 33 ระหว่างวันที่ 13-17 กันยายน พ.ศ. 2564 ณ เมืองอาบูจา สาธารณรัฐไนจีเรีย ในการนี้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เข้าร่วมสังเกตการณ์การประชุมดังกล่าว เนื่องจากมีการพิจารณารับรองการเสนอพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งใหม่ จำนวน 22 แห่ง มีพื้นที่ดอยเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่จะมีการพิจารณาบรรจุในบัญชีรายชื่อพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งใหม่ ของปี ค.ศ. 2021 ด้วย

เหตุผลที่ดอยเชียงดาวได้รับเลือก

1. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาวมีระบบนิเวศที่โดดเด่น คือ ป่าเปิดระดับสูง (Subalpine vegetation) พบได้ไม่กี่แห่งในประเทศไทย และในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นระบบนิเวศที่บ่งชี้ความเชื่อมต่อทางระบบนิเวศในแนวเทือกเขาหิมาลัยและจีนตอนใต้ ทำให้พื้นที่นำเสนอนี้เป็นถิ่นอาศัยของชนิดพรรณพืชเฉพาะถิ่นจำนวนมาก

2. พื้นที่ดอยเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ มีความโดดเด่นด้านภูมิทัศน์ด้วยภูเขาหินปูนโดดเด่นตระหง่าน มีดอยหลวงเชียงดาวซึ่งเป็นยอดเขาสูงเป็นอันดับ 3 ของประเทศไทย

3. เป็นส่วนหนึ่งของลุ่มน้ำปิงตอนบน โดยมีทั้งระบบนิเวศดั้งเดิมที่ได้รับการปกปักรักษามาอย่างยาวนาน และพื้นที่ที่ได้รับการฟื้นฟูให้คืนความสมบูรณ์ของระบบนิเวศป่าไม้มาเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 40 ปี ธรรมชาติที่เป็นแกนกลางของพื้นที่ดอยเชียงดาวได้อำนวยนิเวศบริการแก่ชุมชนโดยรอบ