Mountain101-05 เอเวอเรสต์สูงขึ้นทุกปีจริงหรือ? ใครเป็นคนวัดความสูงของภูเขา

Mountain101-05 เอเวอเรสต์สูงขึ้นทุกปีจริงหรือ? ใครเป็นคนวัดความสูงของภูเขา

เอเวอเรสต์สูงขึ้นทุกปีจริงหรือ? ใครเป็นคนวัดความสูงของภูเขา ไขความลับเบื้องหลังตัวเลข 8,849 เมตร และเทคโนโลยีที่ใช้วัดยอดเขาที่สูงที่สุดของโลก

เมื่อพูดถึงภูเขาเอเวอเรสต์ (Mount Everest) หลายคนคงคุ้นเคยกับตัวเลข 8,849 เมตร ซึ่งเป็นความสูงอย่างเป็นทางการในปัจจุบัน แต่หากย้อนกลับไปเมื่อหลายปีก่อน บางแหล่งข้อมูลระบุว่าเอเวอเรสต์สูง 8,848 เมตร หรือ 8,848.86 เมตร จึงเกิดคำถามที่น่าสนใจว่า ยอดเขาเอเวอเรสต์สูงขึ้นจริงหรือ? หรือเป็นเพียงการเปลี่ยนวิธีการวัด?

คำตอบคือ ทั้งสองอย่างมีส่วนถูกต้อง เพราะภูเขาไม่ได้เป็นสิ่งที่หยุดนิ่ง แต่กำลังเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ทั้งจากการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก การกัดเซาะของธรรมชาติ และเทคโนโลยีการสำรวจที่แม่นยำขึ้นเรื่อย ๆ

ความสูงของภูเขาวัดจากอะไร?

หลายคนเข้าใจว่าความสูงของภูเขาคือระยะจาก "ตีนเขาถึงยอด" แต่ในทางภูมิศาสตร์และการทำแผนที่ ความสูงของภูเขาจะวัดจาก

ระดับน้ำทะเลปานกลาง (Mean Sea Level : MSL)

กล่าวคือ วัดระยะในแนวดิ่งจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ยของโลกไปจนถึงจุดสูงสุดของยอดเขา

เหตุผลที่ใช้ระดับน้ำทะเลเป็นมาตรฐาน เพราะตีนเขาแต่ละแห่งมีระดับความสูงแตกต่างกัน หากใช้ฐานภูเขาเป็นจุดอ้างอิง จะไม่สามารถเปรียบเทียบภูเขาทั่วโลกได้อย่างเป็นธรรม

แล้วทำไมตัวเลขจึงเปลี่ยน?

ตัวเลขความสูงของเอเวอเรสต์มีการเปลี่ยนแปลงหลายครั้งตลอดกว่า 170 ปีที่ผ่านมา เนื่องจาก

• เทคโนโลยีการสำรวจพัฒนาขึ้น

• มีการใช้ระบบดาวเทียม (GNSS/GPS)

• มีการวัดความหนาของชั้นหิมะบนยอด

• มีการคำนวณค่าระดับน้ำทะเลใหม่

• มีการศึกษาการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก

ดังนั้น ตัวเลขใหม่จึงไม่ได้หมายความว่าภูเขาสูงขึ้นทั้งหมด แต่เป็นการวัดที่แม่นยำกว่าเดิม

ประวัติการวัดความสูงของเอเวอเรสต์

ค.ศ. 1856 คณะสำรวจของอังกฤษประกาศความสูงประมาณ 8,840 เมตร ถือเป็นการสำรวจครั้งสำคัญในยุคแรก โดยอาศัยการวัดมุมจากระยะไกลด้วยกล้องสำรวจ

ค.ศ. 1955 อินเดียสำรวจใหม่ ได้ผล 8,848 เมตร ตัวเลขนี้ถูกใช้เป็นมาตรฐานทั่วโลกนานหลายสิบปี

ค.ศ. 1999 ใช้ระบบ GPS ความละเอียดสูง ได้ค่า 8,850 เมตร (รวมชั้นหิมะ) แสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีดาวเทียมสามารถเพิ่มความแม่นยำในการสำรวจได้อย่างมาก

ค.ศ. 2020 รัฐบาลเนปาลและจีนร่วมกันสำรวจใหม่ ประกาศความสูงอย่างเป็นทางการ 8,848.86 เมตร โดยทั่วไปนิยมปัดเป็น 8,849 เมตร ซึ่งเป็นค่าที่ใช้ในปัจจุบัน

เอเวอเรสต์สูงขึ้นทุกปีจริงหรือ?

คำตอบคือ จริง แผ่นเปลือกโลกอินเดียยังคงเคลื่อนตัวชนกับแผ่นยูเรเซียอย่างต่อเนื่อง ทำให้เทือกเขาหิมาลัยยังคงยกตัวเฉลี่ยประมาณ 4–10 มิลลิเมตรต่อปี อย่างไรก็ตาม ในเวลาเดียวกัน

• ลม

• ฝน

• แม่น้ำ

• ธารน้ำแข็ง

• การผุพังของหิน

ก็ช่วยกัดเซาะภูเขาให้เตี้ยลง จึงเกิดการแข่งขันระหว่าง การยกตัว และ การกัดเซาะ ที่ดำเนินต่อเนื่องมานานกว่า 50 ล้านปี 

แผ่นดินไหวส่งผลต่อความสูงหรือไม่?

ส่งผลได้ ตัวอย่างเช่น แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในประเทศเนปาล ปี ค.ศ. 2015 ขนาดประมาณ 7.8 ทำให้นักวิทยาศาสตร์ตรวจสอบว่า เอเวอเรสต์อาจเคลื่อนตัวในแนวราบและแนวดิ่งเล็กน้อย แม้การเปลี่ยนแปลงจะมีเพียงไม่กี่เซนติเมตร แต่ก็มีความสำคัญต่อการสำรวจระดับโลก 

วัดความสูงของภูเขาอย่างไร?

ในอดีต ใช้ การสำรวจสามเหลี่ยม (Triangulation) นักสำรวจจะตั้งกล้องวัดมุมจากหลายตำแหน่ง คำนวณด้วยหลักตรีโกณมิติ วิธีนี้แม่นยำมากในยุคนั้น แต่ใช้เวลานาน

ปัจจุบัน ใช้หลายเทคโนโลยีร่วมกัน ได้แก่ GNSS / GPS รับสัญญาณดาวเทียมหลายระบบ เช่น

• GPS (สหรัฐฯ)

• GLONASS (รัสเซีย)

• Galileo (ยุโรป)

• BeiDou (จีน)

ภาพถ่ายดาวเทียม

ช่วยสร้างแบบจำลองภูมิประเทศสามมิติ

LiDAR

ใช้เลเซอร์ยิงลงจากเครื่องบินหรือโดรน

สามารถวัดความสูงของพื้นผิวได้ละเอียดระดับเซนติเมตร

InSAR

ใช้เรดาร์จากดาวเทียม

ตรวจสอบการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกได้แม่นยำในระดับมิลลิเมตร

ภูเขาที่สูงที่สุด อาจไม่ใช่ภูเขาที่ใหญ่ที่สุด

แม้เอเวอเรสต์จะสูงที่สุดเมื่อวัดจากระดับน้ำทะเล

แต่หากวัดจากฐานภูเขา

Mauna Kea ในฮาวาย

มีความสูงรวมประมาณ

10,210 เมตร

เพราะฐานภูเขาอยู่ใต้มหาสมุทรลึกหลายกิโลเมตร

ส่วนเอเวอเรสต์เริ่มต้นจากพื้นที่ที่ราบสูงทิเบตซึ่งอยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลมากอยู่แล้ว

แล้วภูเขาไหนอยู่ไกลจากศูนย์กลางโลกที่สุด?

หลายคนคิดว่าเป็นเอเวอเรสต์

แต่คำตอบคือ Mount Chimborazo ประเทศเอกวาดอร์ เนื่องจากโลกมีรูปร่างป่องบริเวณเส้นศูนย์สูตร ทำให้ยอดเขา Chimborazo ซึ่งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร อยู่ไกลจากศูนย์กลางโลกมากกว่ายอดเอเวอเรสต์ประมาณ 2 กิโลเมตร แม้ว่าจะมีความสูงจากระดับน้ำทะเลเพียงประมาณ 6,263 เมตร

เกร็ดความรู้ Mountain101 รู้หรือไม่?

• ตัวเลข 8,849 เมตร เป็นการปัดค่าจาก 8,848.86 เมตร

• เอเวอเรสต์ยังคงสูงขึ้นปีละประมาณ 4–10 มิลลิเมตร

• การวัดความสูงยุคใหม่ใช้ทั้ง GPS ดาวเทียม LiDAR และเรดาร์ร่วมกัน

• ภูเขาที่สูงที่สุดจากฐานคือ Mauna Kea ไม่ใช่ Everest

• ภูเขาที่อยู่ไกลศูนย์กลางโลกที่สุดคือ Chimborazo

ความรู้สำหรับนักเดินทาง

การทราบว่าความสูงของภูเขาวัดอย่างไร ช่วยให้เราเข้าใจข้อมูลในแผนที่ หนังสือท่องเที่ยว และป้ายบอกระดับความสูงตามเส้นทางเดินเขาได้อย่างถูกต้อง นอกจากนี้ยังทำให้เห็นว่าตัวเลขความสูงไม่ใช่ค่าคงที่ตลอดกาล แต่เป็นผลลัพธ์ของทั้งพลังธรรมชาติและความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ในการสำรวจโลก

สรุป

ความสูงของภูเขา เป็นข้อมูลที่สะท้อนทั้งกระบวนการทางธรณีวิทยาและความก้าวหน้าของเทคโนโลยีสำรวจโลก เอเวอเรสต์ไม่ได้หยุดนิ่ง แต่ยังคงยกตัวขึ้นจากการชนกันของแผ่นเปลือกโลก ขณะเดียวกันก็ถูกลม น้ำ และธารน้ำแข็งกัดเซาะอย่างต่อเนื่อง การวัดความสูงจึงต้องอาศัยเครื่องมือที่แม่นยำและการปรับปรุงข้อมูลอยู่เสมอ

สำหรับนักเดินทาง เรื่องราวเบื้องหลังตัวเลข 8,849 เมตร ทำให้ยอดเขาเอเวอเรสต์ไม่ได้เป็นเพียงภูเขาที่สูงที่สุดของโลก แต่ยังเป็นห้องทดลองทางธรรมชาติที่แสดงให้เห็นว่า โลกของเรายังคงเปลี่ยนแปลงอยู่ทุกวัน และวิทยาศาสตร์ช่วยให้เราเข้าใจการเปลี่ยนแปลงนั้นได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

#Mountain101 #Geology #MountainFormation #FoldMountains #VolcanicMountains #FaultBlockMountains #DomeMountains #ErosionalMountains #AdventureTravel #Nature #EarthScience #MountainTravel #UNESCO #TravelKnowledge #iok2uTravel

เที่ยวรอบโลก (Travel World)

-------------------------