เทือกเขาหิมาลัย รวมข้อมูลยอดเขาสูง
เทือกเขาหิมาลัย กำเนิดมหาเทือกเขาจากการชนกันของสองทวีป กำเนิดทางธรณีวิทยาและภูมิศาสตร์ที่ยังมีชีวิต
ยอดเขาเอเวอเรสต์และความท้าทายเหนือขีดจำกัดมนุษย์ ยอดเขาเอเวอเรสต์ คือ จุดที่สูงที่สุดในโลกด้วยความสูงอย่างเป็นทางการล่าสุดที่ 8,848.86 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ผู้ที่พิชิตยอดเขาสำเร็จเป็นกลุ่มแรกคือ เซอร์เอ็ดมันด์ ฮิลลารี และ เทนซิง นอร์เก ชาวเชอร์ปา ในปี ค.ศ. 1953 การปีนเอเวอเรสต์เต็มไปด้วยอันตราย โดยเฉพาะเมื่อพ้นระดับ 8,000 เมตรขึ้นไป ซึ่งนักปีนเขาเรียกว่า "โซนแห่งความตาย" (Death Zone) เพราะเป็นจุดที่มีออกซิเจนเบาบางมาก อุณหภูมิติดลบสุดขั้ว และมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดโรคภูเขาสูง (Altitude Sickness) หรือภาวะน้ำแข็งกัด พื้นที่นี้มีร่างนักปีนเขาจำนวนมากที่ถูกทิ้งไว้ เนื่องจากภารกิจกู้ศพบนความสูงระดับนี้มีความยากลำบากและเสี่ยงต่อชีวิตผู้กู้ภัยมากเกินไป การไปพิชิตเอเวอเรสต์แต่ละครั้งต้องอาศัยการเตรียมตัวยาวนานและมีค่าใช้จ่ายสูงถึง 40,000 - 100,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อคน
ยอดเขาสูงที่สุดใน เทือกเขาหิมาลัย–คาราโครัม เรียงตามความสูง
เทือกเขาหิมาลัยและเทือกเขาคาราโครัมเป็นดินแดนที่รวบรวมยอดเขาที่สูงที่สุดของโลกไว้เกือบทั้งหมด ยอดเขาเหล่านี้เกิดจากการชนกันของแผ่นเปลือกโลกอินเดียและยูเรเซีย ซึ่งยังคงดำเนินต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ทำให้ภูมิภาคนี้เป็นทั้ง “หลังคาโลก” และห้องปฏิบัติการทางธรณีวิทยาธรรมชาติที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ด้านล่างคือ 10 ยอดเขาสูงที่สุด ในระบบภูเขาหิมาลัย–คาราโครัม เรียงตามความสูงเหนือระดับน้ำทะเล
อันดับยอดเขา
| อันดับ | ยอดเขา | ความสูง (เมตร) | เทือกเขา |
|---|---|---|---|
| 1 | Mount Everest | 8,848.86 | หิมาลัย |
| 2 | K2 | 8,611 | คาราโครัม |
| 3 | Kanchenjunga | 8,586 | หิมาลัย |
| 4 | Lhotse | 8,516 | หิมาลัย |
| 5 | Makalu | 8,485 | หิมาลัย |
| 6 | Cho Oyu | 8,188 | หิมาลัย |
| 7 | Dhaulagiri I | 8,167 | หิมาลัย |
| 8 | Manaslu | 8,163 | หิมาลัย |
| 9 | Nanga Parbat | 8,126 | หิมาลัยตะวันตก |
| 10 | Annapurna I | 8,091 | หิมาลัย |
1. Mount Everest — 8,848.86 ม.
ยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก ตั้งอยู่บนพรมแดนระหว่างเนปาลและทิเบต เป็นสัญลักษณ์สูงสุดของการยกตัวของเทือกเขาหิมาลัยจากการชนกันของแผ่นเปลือกโลกอินเดียและยูเรเซีย
2. K2 — 8,611 ม.
ตั้งอยู่ในเทือกเขาคาราโครัม บริเวณชายแดนปากีสถาน–จีน แม้จะต่ำกว่า Everest แต่ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในยอดเขาที่ปีนยากและอันตรายที่สุดของโลก
3. Kanchenjunga — 8,586 ม.
ยอดเขาสูงอันดับสามของโลก อยู่ชายแดนเนปาล–อินเดีย ชื่อหมายถึง “ขุมทรัพย์ห้าประการแห่งหิมะ” และถือเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์ของชาวท้องถิ่น
4. Lhotse — 8,516 ม.
อยู่ติดกับ Everest โดยเชื่อมต่อกันผ่าน South Col เป็นยอดเขาสูงอันดับสี่ของโลก และเป็นส่วนสำคัญของกลุ่มภูเขา Everest massif
5. Makalu — 8,485 ม.
โดดเด่นด้วยรูปทรงพีระมิดสี่ด้านที่ชัดเจน ตั้งอยู่ใกล้ Everest ทางตะวันออกเฉียงใต้ เป็นยอดเขาที่มีความชันสูงและท้าทายนักปีนเขามาก
6. Cho Oyu — 8,188 ม.
ตั้งอยู่ชายแดนเนปาล–ทิเบต ได้รับความนิยมในหมู่นักปีนเขาเพราะเส้นทางบางด้านเข้าถึงได้ง่ายกว่ายอดเขา 8,000 เมตรหลายแห่ง
7. Dhaulagiri I — 8,167 ม.
ชื่อหมายถึง “ภูเขาสีขาว” ตั้งอยู่ทางตะวันตกของเนปาล เคยถูกเข้าใจผิดว่าเป็นยอดเขาสูงที่สุดของโลกก่อนมีการสำรวจที่แม่นยำในยุคต่อมา
8. Manaslu — 8,163 ม.
ชื่อมาจากคำสันสกฤต “มนัส” หมายถึงจิตวิญญาณหรือปัญญา เป็นยอดเขาสำคัญในเนปาลและเป็นหนึ่งในเส้นทางปีนเขายอดนิยมระดับ 8,000 เมตร
9. Nanga Parbat — 8,126 ม.
ตั้งอยู่ในหิมาลัยตะวันตกใกล้จุดเชื่อมต่อกับคาราโครัม มีหน้าผาขนาดมหึมาและภูมิประเทศสูงชัน จนได้รับฉายาว่า “ภูเขานักฆ่า” ในอดีต
10. Annapurna I — 8,091 ม.
เป็นยอดหลักของกลุ่ม Annapurna ในเนปาล แม้ความสูงจะเป็นอันดับสิบ แต่มีชื่อเสียงด้านความยากและความเสี่ยงสูงในการปีนเขา
ภาพรวมเชิงธรณีวิทยา
ยอดเขาเหล่านี้ทั้งหมดเป็นผลจากกระบวนการสร้างเทือกเขา (orogeny) ที่เกิดจากการชนกันของแผ่นอินเดียและยูเรเซีย เปลือกโลกถูกอัดตัว พับตัว และยกตัวขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ภูมิภาคหิมาลัย–คาราโครัมยังคงเป็นพื้นที่ที่มีการยกตัวและเกิดแผ่นดินไหวอยู่ในปัจจุบัน
นอกจากนี้ ระบบภูเขานี้ยังเป็นแหล่งต้นกำเนิดของธารน้ำแข็งขนาดใหญ่และแม่น้ำสำคัญของเอเชีย เช่น แม่น้ำสินธุ คงคา และพรหมบุตร ซึ่งหล่อเลี้ยงประชากรจำนวนมหาศาลทั่วเอเชียใต้และเอเชียกลาง
สรุป
จาก 10 ยอดเขาสูงที่สุดในรายการ มี 9 ยอดอยู่ในเทือกเขาหิมาลัย และ 1 ยอดอยู่ในเทือกเขาคาราโครัม คือ K2 ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ระบบภูเขาหิมาลัย–คาราโครัมเป็นศูนย์รวมของภูเขาสูงที่สุดและภูมิประเทศที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ทั้งในด้านธรณีวิทยา ธารน้ำแข็ง และการผจญภัยของมนุษย์
หมายเหตุ
ความสูงของยอดเขาอาจมีการปรับปรุงเล็กน้อยตามการสำรวจทางภูมิศาสตร์และธรณีมาตรในแต่ละช่วงเวลา
- ชาวเชอร์ปา: ยอดมนุษย์และฮีโร่ผู้อยู่เบื้องหลัง ความสำเร็จของการพิชิตเอเวอเรสต์แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยหากขาด ชาวเชอร์ปา (Sherpa) ชนพื้นเมืองบนเทือกเขาหิมาลัยที่ทำหน้าที่เป็นทั้งผู้นำทาง ผู้ติดตั้งเชือก และลูกหาบสัมภาระ ร่างกายของพวกเขามีความมหัศจรรย์และปรับตัวให้ทนทานต่อภาวะออกซิเจนต่ำ ทำให้ระบบหัวใจและปอดสูบฉีดเลือดได้ดีกว่ามนุษย์ทั่วไป พวกเขาต้องทำงานเสี่ยงตาย แบกสัมภาระน้ำหนักตั้งแต่ 30 ไปจนถึงกว่า 100 กิโลกรัม โดยได้รับค่าตอบแทนประมาณวันละ 100-300 ดอลลาร์ ตามระดับความสูงของแคมป์ อาชีพนี้แลกมาด้วยความเสี่ยงมหาศาล เช่น เหตุการณ์หิมะถล่มที่ธารน้ำแข็งคุมบุ (Khumbu Icefall) ในปี 2014 ที่คร่าชีวิตชาวเชอร์ปาไปถึง 16 คน ซึ่งนำไปสู่การเรียกร้องสวัสดิการและเงินประกันชีวิตชดเชยแก่ครอบครัวให้เพิ่มเป็น 15,000 ดอลลาร์สหรัฐ
- การเติบโตที่ไม่มีวันหยุดนิ่ง กระบวนการทางธรณีวิทยาของเทือกเขาหิมาลัยไม่ได้จบลงเพียงแค่ในอดีต แต่ ปัจจุบันภูเขาเหล่านี้ก็ยังคงสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แผ่นเปลือกโลกอินโด-ออสเตรเลียยังคงมีการเคลื่อนตัวประมาณ 20 มิลลิเมตรต่อปี ส่งผลให้ยอดเขาเอเวอเรสต์ซึ่งเป็นจุดที่สูงที่สุด มีการยกตัวเพิ่มความสูงขึ้นประมาณ 4 มิลลิเมตรในทุกๆ ปี นอกจากนี้ การเคลื่อนตัวและเสียดสีกันของแผ่นเปลือกโลกยังทำให้บริเวณเทือกเขาหิมาลัยมีกิจกรรมการเกิดแผ่นดินไหวในระดับสูง ซึ่งแผ่นดินไหวก็มีส่วนในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างภูมิทัศน์ของภูเขาด้วยเช่นกัน

เทือกเขาหิมาลัย คือ ผลลัพธ์อันยิ่งใหญ่ของการชนกันระหว่างแผ่นอินเดียและแผ่นยูเรเซีย ซึ่งเริ่มต้นเมื่อประมาณ 50 ล้านปีก่อนและยังคงดำเนินต่อไปจนถึงปัจจุบัน พลังจากการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกได้ยกพื้นมหาสมุทรโบราณขึ้นกลายเป็นยอดเขาสูงที่สุดของโลก สร้างธารน้ำแข็งขนาดมหึมา ต้นกำเนิดแม่น้ำสำคัญของเอเชีย และภูมิประเทศที่งดงามที่สุดแห่งหนึ่งของโลก หิมาลัยจึงไม่ได้เป็นเพียงเทือกเขาสูงเสียดฟ้า หากแต่เป็นบันทึกทางธรณีวิทยาขนาดมหึมาที่บอกเล่าเรื่องราววิวัฒนาการของโลกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน และยังคงเปลี่ยนแปลงต่อไปในอนาคตอย่างไม่หยุดยั้ง เทือกเขาหิมาลัย เป็นตัวแทนของความทรงพลังทางธรณีวิทยาอย่างแท้จริง เป็นทั้งประวัติศาสตร์ที่บันทึกร่องรอยของแผ่นดินและผืนน้ำโบราณ และเป็นโครงสร้างที่ยังมีชีวิต มีการเคลื่อนตัว ยืดขยาย และถูกกัดเซาะเปลี่ยนแปลงรูปร่างอยู่ตลอดเวลา
#ธรณีวิทยา #เทือกเขาหิมาลัย #Himalaya #PlateTectonics #IndianPlate #EurasianPlate #MountainBuilding #Karakoram #Ladakh #Kashmir
.
-------------------------
ที่มา
- https://www.facebook.com/udomtanateera.k/
รวบรวมข้อมูลและภาพ
-------------------------
บทความ เกียรติพงษ์ อุดมธนะธีระ
รวมบทความที่น่าสนใจจากนักธรณีวิทยาของไทย
-------------------------
